En Çok Okunan
Derleme
(50)Oldukça küçük bir nöroendokrin organ olan pineal bez tarih boyunca sıklıkla "ruhun merkezi" kavramıyla ilişkilendirilmiştir. Pek çok kompleks fonksiyonu ve derin anatomik yerleşimi nedeniyle, pineal bez farklı disiplinlerden birçok bilim insanının ilgisini çekmiştir. Kalkedonlu Herophilos ve daha so...
Bibliometri en yalın tanımıyla bilimsel yayınların kantitatif olarak ölçülmesi, değerlendirilmesidir. Bununla ilgili olarak öncelikle kullanılan kriterler kişiye ait toplam makale sayısı ve o makaleye başka bilim insanlarının yaptığı atıf (alıntı, citation) sayısı olmuştur. Bu iki temel kriterin dış...
Subaksiyel servikal travmalar C3-C7 arası servikal omurga yaralanmalarıdır ve servikal yaralanmaların büyük çoğunluğunu oluştururlar. Bu bölgenin travmalarında yaralanmanın oluş mekanizmasının anlaşılması tedavi açısından önemlidir. Tarihsel olarak birçok sınıflandırma sistemi önerilmiştir. En yay...
Son yıllarda minimal invaziv cerrahi işlemler her alanda olduğu gibi beyin ve sinir cerrahisi alanında da yaygınlaşmaya başlamıştır. Özellikle omurga cerrahisinde de son 20 yılda minimal invaziv cerrahi teknikleri daha fazla tercih edilmeye başlanmıştır. Minimal invaziv omurga cerrahisinin en önem...
Subaraknoid kanama (SAK) sonrası ortaya çıkan gecikmiş iskemik nörolojik defisit; mortalite ve morbidite açısından ciddi bir komplikasyondur. Başlıca nedeni serebral vazospazm olup önlenebilir ve tedavi edilebilir klinik bir durumdur. Bu nedenle erken tanınması ve müdahale edilmesi önemlidir. Vazo...
Spinal kord yaralanması (SKY), genellikle yıkıcı motor, duysal ve otonom bozukluklara yol açan önemli bir klinik sorun olarak devam etmektedir. Son yıllarda, SKY'li bireylerde fonksiyonu geri kazanmayı ve iyileşmeyi teşvik etmeyi amaçlayan nöroteknolojilerde dikkate değer ilerlemeler kaydedilmişti...
Kraniofarinjiyomlar Rathe kesesi ve kraniofarengeal kanalın artıklarından kaynaklanan sella ve suprasellar alanı tutan yavaş ilerleyen benign bir tümördür. Tüm intrakranial tümörlerin %3'ünü ve pediatrik beyin tümörlerinin ise %6-9'unu oluşturur. Çocukluk çağındaki suprasellar tümörlerin %54'ünü k...
Dünyada Alzheimer'dan sonra en yaygın ikinci nörodejeneratif hastalık olan Parkinson hastalığı (PH) tedavisinde, Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) hastaların yaşam kalitelerinde önemli bir etkiye sahiptir. Fakat artan bütçe kısıtlamaları tıbbi karar verme aşamasında sadece klinik etkililiği değil mal...
Spinal enfeksiyonlar nöroşirürji pratiğinde sık görülen, tanı tedavisi bakımında birden çok kliniğinin beraber çalışması gereken patolojilerindendir. Spinal enfeksiyonlar çoğunlukla bir anatomik kompartmanda sınırlı değildir ve çoğunlukla birden fazla lokalizasyon ve segmenti tutmuş şekilde karşımız...
Kavernöz malformasyonlar sinir sisteminin herhangi bir bölgesinde olabilir. Sporadik ve ailesel formları vardır. Radyasyon ile ilişkili olabilir. Sıklıkla asemptomatik olabildiği gibi, lezyonun yerine ve kanama özelliklerine göre fokal nöbetten başlayarak ağır nörolojik defisitlere kadar semptom olu...
Anatomi bilgisi üç boyutlu kavrama gerektiren, görsel canlandırmaya dayandığı için zor bir alandır. Özellikle beyin ak madde yollarının üç boyutlu topografik anatomisinin ve bu yollar arasındaki ilişkilerin üç boyutlu olarak kavranması gerekmektedir. İki boyutlu olarak çekilen fotoğraflarda derinl...
Diffüzyon Ağırlıklı Görüntüleme, beyindeki suyun difüzyonunu inceleyen bir manyetik rezonans görüntüleme yöntemidir. Beyindeki difüzyon sabitlerini ve anizotropiyi kullanarak ak madde hakkında bilgi verir. Traktografi ise, farklı teknikler kullanarak ak madde yollarının rekonstrüksiyonlarını sağla...
Manyetik rezonans tensör traktografi beyaz cevher yolaklarının görüntülenmesini olanaklı hâle getiren yeni bir görüntüleme aracı olarak tanıtılmıştır. Cerrahi planlamanın doğru bir biçimde yapılması nöroanatomi bilgisinin radyolojik verilerle desteklenmesiyle mümkündür. Difüzyon tensör traktografi...
İnsula silvian fissürün derinindeki beynin invajinasyon bölümüdür ve üç adet sulkus (anterior, superior ve inferior) tarafından çevrelenmektedir. İnsulanın anterobazal bölümüne limen insula adı verilir. İnsula önemli fonksiyonel nöroanatomik yapılar ile ilişkili bir bölgedir. Bu bölgede ekstrem, e...
İnsula serebral santral korun lateral bileşeni olup operküla tarafından saklanmıştır. Motor, duyu, konuşma, otonom regülasyon, bilinç ve duygu gibi birçok fonksiyona hizmet eder. İnsula korteksi rezeke edilince önce kısa asosiasyon liflerinden oluşan ekstrem kapsül ortaya çıkar. Kısa asosiasyon li...
İnsula, uzun bir süre beynin en zorlu alanlarından biri olarak kabul edilmiştir. Bunun esas nedeni olarak fronto-parietal ve temporal operkulumun derinindeki konumudur. Silvian diseksiyon sonrası bu bölgeye açılan açıklığa limen insula denir. Tepesi aşağı ve öne doğru yönlendirilmiş üçgen ada şekl...
Anterior komissür, forniksin kolumlasının önünde, optik kiazmanın ve lamina terminalisin üstünde yer almaktadır. Anterior komissür, görsel, işitsel ve koku gibi uyaranların interhemisferik iletiminde rolü olduğu iddia edilmekte ve korpus kallozum kesintiye uğradığı durumlarda korpus kallozumun rol...
Korpus kallozum, serebral hemisferlerdeki aynı projeksiyon alanlarını birbirine bağlayan en büyük ve ana kommisüral lif demetidir. Epileptik nöbetlerin hemisferik senkronizasyonunda görev alan ana yoldur ve epilepsi cerrahisinde temel hedeflerden birini oluşturmaktadır. Korpus kallozum lateral ven...
Beynin beyaz cevher yapısı 3 adet ana lif tipinden oluşmaktadır. Bunlar; aynı serebral hemisferin farklı bölgelerini birbirine bağlayan asosiasyon lifleri, orta hat boyunca iki hemisferi birbirine bağlayan kommissural lifler ve nöroaksis boyunca yukarı-aşağı yönde hareket ederek korteks ile beynin...
Orta hat yapılarının mikrocerrahi anatomisi henüz tam açıklanamamıştır. Rostrum, genu ve gövde bölümlerini içeren korpus kallosumun ön kısmı ve septal bölgenin kortikal alanları ve çevre dokular ile ilişkisi iyi tarif edilmiş olsa da altlarında seyreden akmadde lifleri ile ilişkileri birtakım tanı...
Limbik sistemin ana bölümlerinden biri olan Singulum Demeti korpus kallosumu kuşak veya kemer gibi çevreleyen bir yapıdır. Uzun bir bağlantı demeti olmasına rağmen sahip olduğu liflerin demete katılıp ayrıldıkça sürekli olarak bileşimi değişen Singulum demeti subkortikal çekirdekleri singulat giru...
Unsinat Fasikül (UF), beyin ak maddesinin önemli bir parçası olup, orbitofrontal korteks ve anterior temporal lobu birbirine bağlayan uzun asosiyasyon liflerinden oluşur. UF"nin epizodik hafıza, dil ve sosyal - duygusal fonksiyonlarla ilişkilendirildiği düşünülmektedir. Epizodik hafıza, dil ve dav...
İnferior fronto-oksipital fasikül (IFOF), anlamsal dil işleme ve hedefe yönelik davranışla ilişkili işlevsel bağlantıya sahip, insan beyninin geniş bir ak madde yolu. İnferior fronto-oksipital fasikülün (IFOF) anlamsal işlemlemedeki rolünü destekleyen beyaz madde yollarına ilişkin elektrostimülasy...
Sagittal Stratum korona radiatanın oksipital ve temporal bölgedeki uzantısı olan birden fazla lif demetinin oluşturduğu bir projeksiyon lif sistemidir. İnferior longitudinal fasikül ve Optik radyasyon bu lif sisteminin bir parçasıdır. Sagittal Stratum insula"nın posterior sınırından itibaren later...
Temporal, parietal ve oksipital lobları birbirine bağlayan MdLF, halen insan beynindeki en az anlaşılmış olan ak madde yolaklarındandır. İlk olarak 1984 yılında, Seltzer ve Pandya tarafından makak maymunlarında tarif edilmiş olsa da insanlarda varlığının kanıtlanması 2009"a dayanmaktadır. MdLF, an...
Superior longitüdinal fasikül (SLF), silvian fissürün etrafında frontal, parietal, oksipital ve temporal lobları birbirine bağlayan lif demetidir. Serebral korteksin çıkartılması ile kısa asosiasyon lifleri (U-lifleri) görülür. Bu liflerin derininde uzun asosiasyon lifleri bulunur. SLF ve arkuat f...
Subkortikal ak madde yapıları 3 grup miyelinli lif topluluğundan oluşurlar. Bunlar asosiyasyon lifleri, projeksiyon lifleri ve komisüral lifler olarak sınıflandırılabilir. Asosiyasyon lifleri aynı hemisfer üzerindeki giruslar arasında uzanırlar. Komissural lifler orta hatta, karşılıklı olarak hemi...
Cerrahi esnasında ayırımı mümkün olmayan bağlantı yollarının, ak madde diseksiyonu ile ortaya konması ve komşuluklarının görülmesi, beyin içi lezyonlara güvenli yaklaşımların belirlenmesinde büyük önem taşımaktadır. Ak madde diseksiyonu ile beynin derin 3 boyutlu anatomisini öğrenilirken, klasik y...
AMAÇ: 06 Şubat 2023 tarihinde Türkiye"de gerçekleşen ve 10 ili etkileyen Kahramanmaraş depremi 50.000"den fazla kişinin ölümüne neden olmuştur. Bu çalışmada, depremden sonraki ilk hafta içerisinde Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi"ne başvuran ve tedavisi yapılan, spinal yaralan...
Non-spesifik boyun ağrısı, nörolojik bulgu ve belirgin yapısal patoloji olmaksızın boynun posterior ve lateral kısmında superior nuchael çizgi ile 1. torakal vertebranın spinöz çıkıntısı arasında kalan ağrı olarak tanımlanmaktadır. Kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülmektedir. Boyun ağrısını...
Nöroşirürjide travma, malignite, enfeksiyon gibi olaylardan sonra en sık görülen semptomlardan biri nöbetlerdir. Yakın dönemde hasta iyileşmesini, uzun dönemde hayat kalitesini etkiler. Bu nedenlerle nöroşirürjide antiepileptik ilaç kullanımı en yaygın tedavi yöntemlerindendir. Şu an kullanımda 25...
Hipofiz adenomları santral sinir sistemi tümörleri arasında 3.sıklıkta görülmektedir. Mortaliteye nadir neden olmakla beraber, kitle etkisi ile veya salgıladığı hormonlara bağlı olarak morbiditeye sebep olabilmektedir. Hipofiz adenomlarının %95"i sporadik olarak gelişmekte, %5"inde ise altta yatan...
Deprem, yıkıcı etkileri ile hayatımızı kökten değiştiren bir afettir. Yaşanan yıkım ve kayıplar, insanların psikolojik sağlığı üzerinde ciddi bir etkiye neden olmaktadır. Bu nedenle, deprem sonrası psikolojik travmalara yaklaşım oldukça önemlidir. Bu yazıda 15 milyon kişinin yaşadığı pek çok şehri...
Depremler en yıkıcı doğal afetlerdendir ve çocuklar bu tür afetlerde etkilenen en savunmasız gruplarından biridir. Pediatrik hastaların anatomik ve fizyolojik farklılıkları ve bu hastalarda standardize edilmiş yaklaşımların kısıtlı olması çocuk travma hastalarının yönetimindeki en büyük zorluklard...
Travmatik rabdomiyoliz olarak da bilinen Crush (ezilme) sendromu, vücudun bir bölümünün ezilmesi sonucu kas hasarına ve miyoglobin, kreatin kinaz ve potasyum gibi toksik ürünlerin kan dolaşımına salınmasına neden olan tıbbi bir durumdur. Ezilme sendromu genellikle depremler, bina çökmeleri veya uz...
Crush sendromu, sıklıkla doğal afetler veya savaş ve terör olaylarını takiben görülmektedir. Travmatik rabdomiyoliz, myoglobinürik akut böbrek hasarı, elektrolit bozuklukları ve kardiyovasküler kollaps gibi ciddi metabolik bozulmalarla kendini gösterir. Kas dokusunda dolaşıma aşırı miktarlarda gir...
6 Şubat 2023"te meydana gelen Pazarcık-Kahramanmaraş depremi, bölgeyi önemli ölçüde etkilemiş, yüksek can kaybı ve önemli altyapı hasarı ile sonuçlanmıştır. Bölgede 35 sahra hastanesi kurulmuştur. Sahra hastaneleri, sağlık altyapısının hasar gördüğü durumlarda ve etkilenen nüfusa tıbbi yardım sağl...
Hastaneler, deprem esnasında acil durum müdahalelerinde ve yaralananların tedavisinde kritik bir rol oynamaktadır. Hastane sistemleri, acil durum müdahalesi sırasında topluluklara zamanında kritik sağlık hizmetleri sağlamaları gerektiğinden, afet direncinin ve hazırlığının merkezinde yer alırlar. ...
Afetler, ilk çağlardan bu yana insan yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır. Başta depremler olmak üzere yangınlar, büyük kazalar, patlamalar, sel baskınları, heyelan, terör olayları, salgınlar, göç gibi doğal veya yapay afet olayları tarih boyunca insan topluluklarında ve fiziksel çevrede çok büyük ka...
Her şey 6 Şubat 04:17"de yaklaşık 90-100 saniye süren bir deprem sonrası başladı. Yaşadıklarımızı anlatmaya kelimeler, sözler yetmeyecektir. Hepimiz yaşadıklarımızla korku filmlerini aratmayacak birbirine benzer zannedilen ama aksine birbirlerinden farklı hatta duydukça, izledikçe daha da beter ol...
Cerrahların, eğitim ve ameliyat faaliyetleri sırasında bilişsel durumlarının takibini sağlayacak nesnel yöntemlerin geliştirilmesi, hasta güvenliğinin sağlanması ve eğitim süreçlerinin geliştirilmesi açısından önemlidir. İşlevsel beyin görüntülemede kullanılan, Elektroensephalographi (EEG) ve İşle...
Sosyal medya kullanımı beyin cerrahi eğitiminde giderek daha fazla ilgi görmektedir. Sosyal medyaya cerrahi eğitim alanında giderek daha fazla güven duyulmakta ve bilimsel dergi ve makalelerin etkisini artırmak için kullanılmaktadır. Beyin cerrahisi de dahil birçok uzmanlık alanında, geleneksel eğ...
Daha çok kırsal bölgelerde, sağlık ulaşımının sınırlı olduğu bölgelerde sağlık hizmetinin ulaşılabilir olmasını sağlamak amacıyla kullanılan teletıp, geçmişten günümüze kadar teknolojinin gelişmesi ile birlikte nöroşirürjide de kullanım alanı bulmuştur. Antik çağlardan itibaren insanlar sağlık bil...
ERAS (Enhanced recovery after surgery - Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış iyileşme) protokolleri 20 yılı aşkın süredir kullanılan, birey merkezli hasta bakımını esas alan ve bilimsel kanıt temelli klinik çalışmaların önerileri doğrultusunda hazırlanan rehberlerden oluşmaktadır. Yapılan çalışmalar, ER...
Günümüzde birçok alanda termal ablasyon amacıyla kullanılan fokus ultrason, beyin cerrahisi pratiğinde hareket bozuklukları, nöropatik ağrı, nöro-onkolojik ve nöropsikiyatrik hastalıkların tedavisinde halihazırda kullanılmakta ve çalışmalar devam etmektedir. Beyin hastalıklarında kullanılmasının ö...
Santral ve periferik sinir sistemi, nöral ağlar içindeki bilgi akışı ve sinyal işlemedeki karmaşık etkileşimler yoluyla çalışır. Nöronal bileşenler arasındaki kimyasal ve elektriksel sinyal iletimleri, santral ve periferik sinir sistemi aracılığıyla organların fonksiyonlarını düzenleyen bir dizi u...
Stereotaktik radyocerrahi (SRC), nöroşirürjiyenlerin, radyasyon onkologlarının ve medikal fizik uzmanlarının bir arada çalıştığı multidisipliner bir alandır. Stereotaktik radyocerrahi kavramları son yıllarda hızlıca gelişmiş ve günlük nöroşirürji pratiğini de değiştirmiştir. Çevredeki sağlıklı bey...
Gelişen teknoloji her geçen gün bilimde ve tıpta etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Günümüzde ameliyatlarda kullanılan robotik teknolojiler, navigasyon sistemleri sayesinde cerrahlara yardımcı olmaktadır. Son dönemde omurga cerrahisinde adından söz ettiren robot yardımlı pediküler vida yerleştirm...
İdeal olarak, minimal invaziv spinal cerrahi (MSC), geleneksel bir açık prosedüre göre çevre dokuların daha az manipülasyonu ile birlikte aynı amaç ve hedeflere ulaşmaya izin vermektedir. Ayrıca, iyileşme sürelerinin kısalması ve sağladığı kozmetik faydalar nedeni ile minimal invaziv teknikler, ha...
İntrakranyal vasküler hastalıklarının ve lezyonlarının tanı ve tedavisinde kullanılan serebral "Digital Substraction Angiography" ve endovasküler tedavi tekniklerinin son yıllardaki teknolojik gelişmeler ile birlikte kullanımı yaygınlaşmış ve çok önemli aşamalar kaydetmiştir. Serebral anjiografi i...