Yayın Tarihi: 30.01.2026

Türk Nöroşirürji Dergisi 2026 , Vol 36 , Num 1
FIESTA MR, T1 Kontrastlı MR"dan Daha Fazla Ne Söyler? Hipofiz Adenomlarında Hacim Ölçüm Farklılıklarının Klinik Önemi
Ümit Akın DERE1,Yasemin ADALI2,İbrahim YILDIRIM1,Barış ALBUZ1,Berrin ÖZDİL4,Emrah EGEMEN1,Fatih YAKAR1,İlker KİRAZ1,Serkan CİLVAN1,Aylin KÖSELER3,Ergin SAĞTAŞ6,Mehmet Erdal COŞKUN1
1Pamukkale Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Nöroşirürji Anabilim Dalı, Denizli, Türkiye
2Queen's University Belfast Tıp Diş Hekimliği ve Biyomedikal Bilimler Fakültesi, Halk Sağlığı Merkezi, Belfast, Birleşik Krallık
3Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyofizik Anabilim Dalı, Denizli, Türkiye
4Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye
5İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Fizik Bölümü, Biyofizik Laboratuvarı, İzmir, Türkiye
6Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim Dalı, Denizli, Türkiye DOI : 10.5137/1019-5157.TND.3714

Özet

AMAÇ: Bu çalışmada, hipofiz adenomlu hastalarda Gamma Knife radyocerrahi (Leksell Gamma-Knife® Perfexion™) tedavi planlaması öncesinde kullanılan T1 kontrastlı (T1+C) MR ve FIESTA MR görüntüleme yöntemleri ile ölçülen tümör hacimlerinin karşılaştırılması ve ölçüm farklılıklarının istatistiksel ve klinik açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

GEREÇ ve YÖNTEMLER: Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalında retrospektif olarak yürütülen bu çalışmaya, daha önce hipofiz adenomu ön tanısı ile opere edilmiş ve patolojik tanıları belli olan, 2019-2024 yılları arasında Gamma Knife radyocerrahi tedavisi uygulanan ve hem T1+C MR hem de FIESTA MR görüntülemesi bulunan 48 hipofiz adenomu hastası dahil edilmiştir. Tümör hacimleri, Elekta Leksell GammaPlan® yazılımı ile multiplanar konturlama yöntemiyle hesaplanmış ve her iki yöntem için karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizlerde Stata IC 16.1 yazılımı kullanılmış, T1+C MR (TV) ve FIESTA MR (FV) hacimleri arasındaki fark Wilcoxon eşleştirilmiş sıra testi ile değerlendirilmiştir.

BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 44,8 ± 15,2 yıl olup; %52,1"i kadın, %47,9"u erkektir. Ortalama tümör hacmi TV ile 3,35 ± 4,54 cm³ iken, FV ile 2,51 ± 3,36 cm³ olarak hesaplanmıştır. FV ile ölçülen hacimlerin TV"ye göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu görülmüştür (z = 5,067; p<0,001). Hacim karşılaştırması sonucunda 42 hastada FV TV olarak ölçülmüştür. Volüm yanıtına göre 22 hastada tümör hacminde anlamlı küçülme izlenmemiştir.

SONUÇ: FIESTA MR görüntüleme yöntemi, T1+C MR"a kıyasla sistematik olarak daha düşük tümör hacimleri ölçmekte olup, GKR planlamasında daha kesin sınırları olan hedef hacim tanımlanmasına olanak sağlamaktadır. FIESTA MR sekansı, hipofiz adenomlarında GKR planlamasında destekleyici bir görüntüleme yöntemi olarak değerlendirilebilir.